Türk Sinemasının Yüzleri: Mehmet Koştumoğlu’nun Objektifinden Yeşilçam Hafızası

Prof. Dr. Mehmet Koştumoğlu’nun Türk sinemasının oyuncularını ve kamera arkasındaki emekçilerini yıllar boyunca fotoğrafladığı “Türk Sinemasından Portreler” sergisi, 26 Eylül’de İzmir’de Inn Coffee Sergi Salonu’nda açılıyor.

Bir sinema tarihini yalnızca filmler üzerinden hatırlamak mümkün mü? Bir oyuncunun yüzü bazen tek bir karakteri değil, onlarca filmi; bir dönemi, bir yönetmenin dünyasını ve seyircinin kendi geçmişini de beraberinde getirir. “Türk Sinemasından Portreler”, tam da bu kişisel ve toplumsal hafızanın kesiştiği yerde duran bir fotoğraf çalışması.

Küratörlüğünü Mehmet Çeliksan’ın üstlendiği sergi, Prof. Dr. Mehmet Koştumoğlu’nun 1991–2007 yılları arasında çektiği fotoğraflardan bir seçkiyi bir araya getiriyor. Yeşilçam yıldızlarının yanı sıra Türk sinemasının kamera arkasında çalışan isimlerinin de yer aldığı portreler, sinema tarihine filmlerin dışında başka bir kayıt biçimiyle bakmayı mümkün kılıyor.

Filmlerden geriye kalan yüzler

Koştumoğlu’nun Türk sineması üzerine oluşturduğu fotoğraf arşivi uzun yıllara yayılan bir çalışmanın ürünü. Dokuz Eylül Üniversitesi kayıtlarına göre sanatçı, 1995’ten itibaren Türk sinemasının oyuncularını ve çalışanlarını sistematik biçimde fotoğraflamaya başladı ve zaman içinde yaklaşık 20 bin karelik bir arşiv oluşturdu. Çalışmanın bir bölümü 2015 yılında Türk Sinemasından Portreler adıyla kitaplaştırıldı.

Daha önce farklı sergilerde de izleyiciyle buluşan projede Tarık Akan, Müjde Ar, Münir Özkul, Tuncel Kurtiz, Ediz Hun, Hale Soygazi, Perihan Savaş ve Şener Şen gibi oyuncuların yanı sıra yönetmen Ömer Lütfi Akad gibi Türk sinemasının farklı alanlarından isimlerin portreleri de yer aldı. Projenin geçmiş gösterimlerinde yaklaşık 200 sinema emekçisinin fotoğraflarından seçkiler sunuldu.

Bu nedenle sergiyi yalnızca ünlü oyuncuların portrelerinden oluşan nostaljik bir Yeşilçam seçkisi olarak görmek eksik kalıyor. Fotoğrafların önemli tarafı, sinemayı meydana getiren insanların yüzlerini bir görsel bellek içinde bir araya getirmesi. Kamera önündekiler kadar kamera arkasında çalışanların da kadraja girmesi, sinema tarihinin yıldız sisteminin ötesinde çok daha geniş bir emeğe dayandığını hatırlatıyor.

Portre fotoğrafı burada bir kişinin fiziksel görünüşünü kaydetmenin ötesine geçiyor. Fotoğraftaki yüz ile izleyicinin belleğindeki film birbirine karışıyor. Bir oyuncuya bakarken onun canlandırdığı karakterleri, izlediğimiz salonları, televizyonda karşılaştığımız eski filmleri ve bazen kendi hayatımızın belirli dönemlerini de hatırlıyoruz. “Türk Sinemasından Portreler”in asıl gücü belki de burada: sinema arşivi ile kişisel hafızayı aynı yüz üzerinde buluşturmasında.

Sergi, Viarupa ev sahipliğinde 26 Eylül 2026 Cumartesi günü saat 18.30’da Inn Coffee Sergi Salonu’nda açılacak. Sergi, pazar günleri dışında 09.00–20.00 saatleri arasında ziyaret edilebilecek.

Türk Sinemasından Portreler
Açılış: 26 Eylül 2026, 18.30
Küratör: Mehmet Çeliksan
Fotoğraflar: Prof. Dr. Mehmet Koştumoğlu
Yer: Inn Coffee Sergi Salonu
1460. Sk. No:21, Alsancak / İzmir
Ziyaret: Pazar hariç 09.00–20.00